Op plaats van bestemming begon het feest van het illegale wisselen. Oostduitsers maakten zelf contact om te wisselen. De eerste handel was 1 op 5. 10 Mark werd 50 Mark, top. Wat je met het geld moest doen, was onduidelijk, maar het wisselen was spannend en leuk en de prijzen gingen omhoog. Uiteindelijk bleek 1 op 7 wel zo’n beetje de max te zijn.
Straatveger blij maken
Daar zat je dan met de portemonnee vol met Ostmark. De waarde van geld was weg. Alles was nog maar 1/7de van de werkelijk waarde. Dat kreeg je nooit op aan consumpties. Maar ja, na vier dagen kon je alleen maar 10 Ostmark terug wisselen naar 10 West, want dat was het originele geregistreerde bedrag. Het geld werd een last. Op de laatste dag een straatveger blij gemaakt om samen met klasgenoten hem al het geld te geven. Als iets van waarde, waardeloos wordt, ga je gekke dingen doen.
De e-boiler is zoiets als illegaal wisselen. Elektriciteit is een waardevol product, in ieder geval energetisch gesproken. De energiekunde kent twee hoofdwetten. 1) De wet van behoud van energie en 2) dat de kwaliteit van energie gaat achteruit. Of volgens Clausius : Warmte stroomt spontaan van een warmer naar een kouder object, en nooit omgekeerd, tenzij er externe arbeid wordt verricht. Met de tweede hoofdwet is de exergetische waarde van elektriciteit op ‘1’ gesteld. Elektriciteit is een veelzijdige vorm van energie: je kunt er direct mee verwarmen, maar ook machines aandrijven die warmte 'oppompen' van koud naar warm - zoals een warmtepomp doet - door arbeid toe te voegen. Er is geen energie waardevoller dan elektriciteit.
Kwaliteit vernietigen
De e-boiler vernietigt de kwaliteit van energie. Het hoogste niveau 1, wordt omgezet in nagenoeg waardeloze warmte: stoom of warm water voor productieprocessen, warm water voor stadsverwarming of warm water voor gebouw verwarming. Stel de e-boiler maakt 100°C warm water en de omgevingstemperatuur is 10°C, dan is de exergetische waarde (1-To/T) =(1-283/373) = 0,24. Dat betekent dat 76% van de kwaliteit van elektra dan is vernietigd.
Waar op het technische HBO/WO onderwijs geprobeerd wordt mensen bij te brengen zuinig om te gaan met kwaliteit van energie, stimuleert de Nederlandse overheid de E-boiler met vele miljarden subsidie. Achterliggende gedachte: er is op sommige momenten een overschot aan opgewekte elektra uit zon- en wind, je kunt het niet opslaan dus stimuleren we het vernietigen.
1,5 miljard euro subsidie
In 2024 zijn 15 e-boiler projecten voor de SDE++-subsidie goedgekeurd. Samen 1,5 miljard euro subsidie en 414 MW aan elektra. Er waren er 22 aangevraagd. In 2023 zijn er 14 goedgekeurd, à 785 mln euro SDe++ en 245 MW vermogen. In twee jaar wordt zo 659 MW aan stroom (aansluitvermogen) vrijgemaakt om elektrisch warm water of stoom te maken. Gewoon ter vergelijk: de hoogste gemeten piekbelasting in Amsterdam in 2019 was 880 MW. Als de 10 e-boilers uit 2022 erbij geteld worden (302 mln SDE en 117 MW) komen 39 projecten samen uit op het piekvermogen ruwweg uit op de piek van de stad Amsterdam. En wij maar klagen over netcongestie.
Zuinig zijn op kwaliteit betaalt zich op de lange termijn uit.”
Vanuit de energiekunde is tot 250°C warmte de warmtepomp een prachtige oplossing. Bron laagwaardige warmte, beetje arbeid erbij en nuttige warmte voor het proces. Technisch redelijk complex en kapitaalintensief, maar daar zou je als kapitaalkrachtige kenniseconomie goed in moeten zijn. Zuinig zijn op kwaliteit betaalt zich op de lange termijn uit.
Grillen op de stroommarkt
Nu plaatsen we e-boilers met veel subsidie met als argument om de CO2-footprint van de industrie te verlagen. Netwerkkosten schieten omhoog en de industrie wordt volledig afhankelijk van de grillen op de stroommarkt. Alles gevoed door dromen van gratis CO2-neutrale stroom omdat prijs van zon- en wind al een paar honderd uur per jaar negatief is en we als particulier klagen over negatieve prijzen van onze zonnestroom op een zonnige zondag.
Mijn eigen positie? Sinds vorig jaar draait ons kantoor op een warmtepomp en op een e-boiler. Ruwweg 2 x 50 kW om ervaring op te doen. Alles ook redelijk gesubsidieerd door de belastingbetaler. De e-boiler is 100% geld gedreven. Draaien bij negatieve prijzen en op verschillende energiemarkten. En dat werkt. Ben ik blij met het verdiende geld? Nee, zou eigenlijk weer eens een straatveger moeten ontmoeten.
