Recordhoeveelheid zonnestroom, maar Europese solarmarkt krimpt voor het eerst in jaren

Recordhoeveelheid zonnestroom, maar Europese solarmarkt krimpt voor het eerst in jaren
Zonnepanelen op daken in een nieuwbouwwijk. Foto: Tijdo van der Zee

Zonne-energie was in de maand juni voor het eerst in de geschiedenis de grootste bron van elektriciteit in Europa. Met een aandeel van 22,1% in de stroommix liet zon niet alleen gas en wind achter zich, maar ook kernenergie - een unicum. Nederland sprong eruit met 40,5% zonnestroom, de hoogste maandelijkse bijdrage in de EU.

In totaal produceerden zonnepanelen in juni meer dan 45 tWh (terawattuur) stroom - een stijging van 22% ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar. Overigens geldt dit zonnige plaatje alleen voor de zomermaanden juni, juli en augustus. In de overige maanden van het jaar is de productie veel kleiner.

Maar dit is geen reden voor een jubelstemming in de sector. Want na jaren van flinke groei krimpt de Europese solarmarkt voor het eerst sinds bijna een decennium. Na groeispurten van +47% in 2022 en +51% in 2023 viel de groei in 2024 al terug naar 3,3%. Dit jaar zet de daling door: in het meest waarschijnlijke scenario krimpt de markt met 1,4%. Dat blijkt uit het halfjaarbericht van brancheorganisatie SolarPower Europe. Dat betekent zoveel als: in 2024 werd 65 GW zonnevermogen geïnstalleerd, en in 2025 wordt dit waarschijnlijk 64 GW.

Bron: SolarPower Europe
Bron: SolarPower Europe

Particulieren en mkb stappen op de rem

De oorzaak van de krimp ligt voornamelijk bij huishoudens en kleinere bedrijven. Zij stellen investeringen uit, mede door gedaalde elektriciteitsprijzen en het wegvallen van stimuleringsmaatregelen. In landen als Nederland, Duitsland en Italië werd de salderingsregeling of andere vormen van subsidie afgebouwd. Het gevolg: een forse terugval van de particuliere markt. In sommige landen met meer dan 60% ten opzichte van 2023.

Waar pv-installaties op daken tussen 2020 en 2023 nog goed waren voor 30% van de jaarlijkse groei, zal dat aandeel dit jaar dalen naar 15%. In absolute cijfers betekent dat een terugval naar 9,3 GW aan nieuwe particuliere systemen (kleiner dan 10 kW). De Europese doelstelling voor 2030 ligt op 750 GW aan geïnstalleerde pv-vermogen. Met de huidige trend komen we echter niet verder dan 723 GW, concludeert SolarPower Europe.

Grote projecten blijven het (nog) goed doen

Tegenover die daling staat de gestage groei van grootschalige zonneparken. Deze zijn in 2025 goed voor ongeveer de helft van alle nieuwe capaciteit, vooral in Duitsland, Spanje en Italië. De sector profiteert van gunstige tenders en langetermijncontracten met bedrijven. Toch vertoont ook deze markt scheurtjes: in het tweede kwartaal daalde het aantal nieuwe contracten met bedrijven met 41%, mede door structureel lage of zelfs negatieve stroomprijzen.

Economische waarde zonstroom onder druk

De opmars van zonne-energie heeft ook een keerzijde. Doordat er overdag steeds meer zonnestroom op het net komt, dalen de prijzen op die momenten fors. Daardoor ontvangen zonneproducenten gemiddeld minder per opgewekte kilowattuur - de zogeheten ‘capture rate’. In Duitsland zakte deze in juni naar een historisch dieptepunt van 31%, terwijl dat normaal nooit onder de 50% lag. Dit fenomeen - ook wel prijs-cannibalisatie genoemd - dreigt het verdienmodel van zonne-energie uit te hollen.

Bron: SolarPower Europe
Bron: SolarPower Europe

Batterijen

Om de waarde van zonne-energie te behouden, is flexibiliteit in het energiesysteem essentieel. Batterijopslag biedt uitkomst, verwacht SolarPower Europe. Batterijen stellen producenten in staat om stroom op te slaan wanneer de prijzen laag zijn en terug te leveren wanneer de vraag piekt. De Europese batterijcapaciteit groeit dit jaar met meer dan 50% en bereikt naar verwachting 75 GWh. De particuliere markt houdt hier echter geen gelijke tred. Batterijen vinden hier minder makkelijk een ingang.

Tijdo is hoofdredacteur van ENTRA. Als afgestudeerd politicoloog zette hij in 2005 zijn eerste schreden in de journalistiek bij het Amsterdams Stadsblad. Sinds 2009 richt hij zich als vakjournalist met name op de bouw-, energie- en installatiesector. Meestal schrijvend, maar ook als podcastmaker en dagvoorzitter. Vaak met een kwinkslag, maar altijd op de inhoud.
Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.